De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een uitwisselingsprogramma opgezet met de Turkse stad Mersin, waarbij ook de Provincie Zuid-Holland als partner betrokken was. Namens de PvdA mocht ik, Resul Özdemir, als Statenlid deelnemen aan dit bijzondere programma.

Vanuit de VNG was er een sterke vertegenwoordiging aanwezig, evenals diverse bestuurders en deskundigen. Onder de deelnemers bevonden zich onder meer de wethouder van IJsselmonde, de voormalige commissaris van de Koningin van Zeeland, een vertegenwoordiger van het ministerie van Binnenlandse Zaken, een functionaris van de Nederlandse ambassade in Ankara, en verschillende experts uit Engeland en Frankrijk.

Doel van het programma

Het uitwisselingsprogramma had als doel om kennis en ervaring van Europese lokale overheden te delen met Turkse bestuurders. De Turkse regering heeft recent een nieuwe wet aangenomen die lokale overheden meer bestuurlijke vrijheid geeft. Omdat men jarenlang gewend is geweest dat het bestuur centraal vanuit Ankara werd aangestuurd, brengt deze overgang de nodige uitdagingen met zich mee.

Het nieuwe systeem vertoont overeenkomsten met het Franse bestuursmodel. Hoewel de wet er op papier goed uitziet, zal de uitvoering in de praktijk veel aanpassingsvermogen vragen. Lokale bestuurders moeten leren om zelfstandig beslissingen te nemen — iets wat binnen het Turkse bestuurlijke kader nog niet vanzelfsprekend is.

De conferentie in Mersin

De conferentie in Mersin werd op initiatief van de lokale autoriteiten georganiseerd. Vanuit Turkije waren 60 van de 81 provinciale vertegenwoordigers aanwezig, evenals de gouverneur (Vali) en de initiatiefnemer van de nieuwe wet.

De bijeenkomst bood een waardevolle gelegenheid om ervaringen uit te wisselen, bestuurlijke inzichten te delen en bruggen te slaan tussen Europese en Turkse overheden.

Bezoeken aan Istanbul en Ankara

Na de conferentie verbleef ik nog enkele dagen in Turkije. Ik bezocht in Istanbul het Nationale Kinderfestival, een prachtige viering van cultuur en saamhorigheid. Vervolgens reisde ik door naar Ankara, waar ik in gesprek ging met leden van de Nationale Kamer over de uitdagingen van lokale overheden.

Op 30 april bracht ik een bezoek aan het Nederlandse consulaat in Istanbul. Het was een fijne en inspirerende avond — het voelde goed om weer even in het Nederlands te kunnen spreken, dat gaf een gevoel van thuis.

Reflectie

Op dit moment is de politieke situatie in Turkije helaas onstabiel. Nieuwe wetten worden aangenomen, maar de uitvoering blijft vaak achter. Dat komt deels doordat sommige machthebbers moeite hebben hun bevoegdheden los te laten.

Ik ben van mening dat Europese steun en samenwerking cruciaal zijn in deze fase. Turkije bevindt zich in een transitieperiode, waarin lokale bestuurders gestimuleerd en gemotiveerd moeten worden om hun nieuwe verantwoordelijkheden op te pakken. Een positieve waardering en ondersteuning vanuit Europa kunnen de Turkse lokale politiek versterken en bijdragen aan een stabieler en democratischer bestuur.